โรคเน่าคอรวงแบคทีเรีย (Bacterial Panicle Blight)
Burkholderia glumae
🔍 อาการที่พบ
- ✓เมล็ดข้าวเปลี่ยนสีเป็นสีน้ำตาลอ่อนถึงน้ำตาลปานกลาง
- ✓ในระยะต่อมา เมล็ดอาจเปลี่ยนเป็นสีเทา สีดำ หรือสีชมพู เนื่องจากการเข้าทำลายร่วมของเชื้อแบคทีเรียหรือเชื้อราชนิดอื่น
- ✓รวงข้าวยังคงตั้งตรงไม่ห้อยลง เนื่องจากเมล็ดลีบหรือไม่มีน้ำหนัก
📋 สาเหตุของโรค
โรคเน่าคอรวงแบคทีเรียมีสาเหตุจากเชื้อแบคทีเรีย Burkholderia glumae ซึ่งสามารถถ่ายทอดผ่านเมล็ดพันธุ์ได้ การแพร่กระจายของโรคขึ้นอยู่กับอุณหภูมิเป็นหลัก โดยโรคมักระบาดในช่วงที่มีอากาศร้อนและแห้งในระยะปลายของการเจริญเติบโต โดยเฉพาะเมื่ออุณหภูมิกลางวันสูงกว่า 32°C และอุณหภูมิกลางคืนอยู่ที่ประมาณ 25°C หรือสูงกว่า นอกจากนี้ การใส่ปุ๋ยไนโตรเจนในระดับสูงยังเป็นปัจจัยส่งเสริมการเกิดโรค ข้าวที่ปลูกเร็วในช่วงต้นฤดูมักได้รับความเสียหายน้อยกว่า เนื่องจากอุณหภูมิในช่วงออกรวงและการสะสมแป้งในเมล็ดจะเย็นกว่า
💊 วิธีรักษา
ปัจจุบันยังไม่มีการรายงานสารเคมีหรือสารชีวภาพที่มีประสิทธิภาพในการรักษาโรคที่เกิดจากเชื้อ Burkholderia glumae โดยตรง
แนะนำให้ใช้วิธีการจัดการแบบผสมผสาน (Integrated Disease Management) โดยเน้นมาตรการป้องกันเป็นหลัก
หากพบการระบาดควรทำลายซากพืชที่เป็นโรคและแจ้งเจ้าหน้าที่เกษตรในพื้นที่เพื่อขอคำแนะนำเพิ่มเติม
🛡️ วิธีป้องกัน
- •เก็บและกำจัดซากพืชจากการเก็บเกี่ยวครั้งก่อนออกจากแปลงให้หมดสิ้น
- •ใช้เมล็ดพันธุ์ที่ผ่านการรับรองและปลอดโรคเท่านั้น
- •เลือกพันธุ์ข้าวที่มีความต้านทานบางส่วนต่อโรคนี้ หากมีในพื้นที่
- •ปลูกข้าวให้เร็วขึ้นในต้นฤดู เพื่อหลีกเลี่ยงอุณหภูมิสูงในช่วงออกรวง
- •ควบคุมปริมาณการใส่ปุ๋ย โดยเฉพาะปุ๋ยไนโตรเจน ไม่ให้เกินอัตราที่แนะนำ
- •หลีกเลี่ยงการให้น้ำมากเกินไป
- •ตรวจสอบและติดตามสภาพแปลงอย่างสม่ำเสมอ เพื่อตรวจหาต้นที่แสดงอาการผิดปกติ
- •พิจารณาการปลูกพืชหมุนเวียนกับพืชที่ไม่ใช่โฮสต์ เช่น พืชตระกูลถั่ว เพื่อลดการสะสมของเชื้อในดิน
🖼️ ภาพอ้างอิงโรค
